середа, 18 квітня 2018 р.

Король Сигізмунд I надає привілей на відбудову водяного млина на річці Збруч мельникові Мартину та звільняє його від претензій щодо витрат на відновлення маєтку Скала. Краків, 12 березня 1510 року

Копія: AGAD, MK 23, k.842;
Регеста: MRPS IV/1, №974: Martino Myelnyk, civi Cameneczensi, molendinatori, privilegium super molendinum aquaticum in Skala in fluvio Zbrucza sub certis conditionibus datur.
Заголовок копіїстаMolendinum in Skala.





In nomine domini amen. Ad perpetuam rei memoriam. Auctoritas principum sicut in sublevationem suorum subditorum iisdem suis augendis quicquid jure ordinato concedendum duceret ad totum literarum monumentis et testium annotatione fideliter eorum perennari consuerunt. Proinde Nos Sigismundus Rex Significamus etc. Quemadmodum superiore tempore Magnificus Stanislaus de Chodecz Regni nostri Mareschalcus nec non Leopoliensis et pro tunc etiam Camenecensis terrarumque nostrarum Russiae Capitaneus generalis nobis significare duceret, post devastationem incursione Moldavica proximopere lapsa bonorum nostrorum Skala in terris Podoliae consistentium pertinentiumque ad Capitaneatum Camenecensem praefatum, sese funditus factam cupiens praemissa bona nostra ad pristinam melioremque reducere conditionem, molendinum nostrum aquarium in eisdem bonis Skala in fluvio Zbrucz situm penitus per easdem hostes eversum in tercia mensura emolumentorum ex eo provenientium famoso Martino molendinator ex civitate nostra Camenecensi fideli dilecto et eius legitimae posteritati auctoritate officii sui quod tunc in illis terris nostris Podoliae ex auctoritate nostra regia gerebat cum conditionibus infrascriptis inscripserat viginti marcas pecuniarum mediorum grossorum numeri et monetae in Regno nostro currentis loco sumptuum laborum quoque quos fecit id Martinus in educendo instaurandoque praedictum molendinum sibi heredibus et successoribus suis inscribendo et assignando. Nos vero cupientes pro indemnitate eorum consulere cupientesque prefatum Martinum pro omnibus laboribus et impensis quos fecit ut praefertur in praefati molendini Skalensis instaurationem oblatum reddere atque de singulari benignitate et gratia nostra regia efficere consolatum praesens privilegium nostrum super molendinum praedictum oppidi Skala eiusque tertiam partem emolumentorum prefato Martino eius et successoribus molendinatoribus dandum et conferendum duximus damusque et conferimus praesentibus. Reliquas duas sortes emolumentorum ex ipso molendino reddi solitas pro mensa nostra Regia reservando. Quas ipse Martinus molendinator et sui posteri molendinatores nobis et successoribus nostris tenebuntur et debebunt prout et in caeteris. Cuiquam molendinatori praefato et eius legitimae posteritati eandem eiusmodi sumptuum suorum expressionem in eodem molendino et ex una terna mensura emolumentorum praedictorum viginti marcas pecuniarum praefatarum dandum donandum inscribendum et assignandum duximus damusque donamus inscribimus et assignamus iuxta concessionem alias priorem praefati Stanislai super id molendinum datam quas nos etiam cassavimus et cassamus tenore praesentium mediante. Pro ipso igitur Martino molendinatore et eius legitimis successoribus hoc id molendinum Skalense praetacto modo praemisso cum et conditionibus infrascriptis tenendum habendum utifruendum pacifice et quiete possidendum ac eius recta successores ex nostrorum consensu vendendum commutandum resignandum et in usus suos quovispia successorum beneplacitos convertendum. Dati et concedimus prout damus atque concedimus sibi Martino molendinatori et aliis molendinatoribus Skalensibus pro tempore existentibus in beneficio molendini Skalensis omne genus subditos nostros undequaque venientibus cuiuslibet grani et generis frumentorum de polenta tritici siliginis hordei brasii et horum similia nihilo excipiendo omnimoda facultatem moliendi et illa praerogativa qua in damnum ipsius et molendini praefati alia similia molendina in eodem fluvio Zbrucz in distantia unius milliari versus oppida praedicta oppidum Skala de novo erigi praesumant aliud post ipsum molendinum riparum legitimos successores non debeant. Pro cuius quidem molendini riparum instaurationem in casu necessitatis molendinator ipse et pro tempore existens in silvis nostris robora caedere et reparare debebit ad eam rem praestitutas nostras illorum bonorum ad locum huiusmodi laboris deducenda. Rutum aut ad ferra et malles molares sine etiam sapa molaria ac alia quaecumque essent ipse molendinator ad omnis denarii nos vice ad dandum denarium solvendam necessitate impendendo volumus esse obligati. Solus aut molendinator aggerem eiusdem molendini equo opposita absque nani tunc et successore ad substinendum aquas quotiens opus erit reformabit nisi forte impetu aquarum superveniente ipse sufficere huic res non patet. Extunc in eo casu subditos nostros universos Skalenses ad relevandum ipsum aggerem simul cum molendino volumus esse obligatos. Ut autem molendinator ipse circa hoc id molendinum facilius se contineat, sibi et suis posteris molendinatoribus Skalensibus arrepta supra fluvium Zbrucz praefatum a doplis carentem dandum donandum et inscribendum duximus, damusque donamus et inscribimus praesentibus. Propter quod ipse molendinator pro tempore adventus nostri aut nostrorum successorum ad bona nostra Skala praefata venire cum curia sua contigerit, ipse molendinator et alii pro tempore existentes, ista scamna, mensas, fenestras in Castro nostro Skalensi reparare et reficere debebit et debebunt. Vicissim praeterea eidem molendinator et eius posteris molendinatoribus in futurum existentibus fimum pro necessitate sumpta sua Castrum soterastrare admittimus. Decretum huiusmodi privilegium nostrum in omnibus ipsius punctis, articulis et conditionibus praemissis robur firmitatis perpetuae habiturum. In cuius rei testimonium sigillum nostrum est subappensum. Datum Cracoviae feria tertia ipso die Sancti Gregorii Anno Domini Millesimo quingentesimo decimo. Regni nostri anno quarto. Praesentibus testibus quibus proxime supra.

Переклад:

В ім'я Господа, амінь. На вічну пам'ять про подію. Влада правителів, дбаючи про підтримку своїх підданих та їхнє благополуччя, вважає за належне все, що надається за встановленим правом, назавжди закріплювати письмово та свідченнями свідків. Відтак Ми, король Сигізмунд, сповіщаємо і т.д.

Як у минулий час вельможний Станіслав із Ходча, маршалок нашого Королівства, а також львівський і на той час також кам'янецький та земель наших Руських генеральний староста, повідомив нам, що після спустошення, вчиненого нещодавнім молдавським наїздом у наших маєтках Скала, що розташовані у Подільських землях і належать до вищезгаданого Кам'янецького староства, він, бажаючи повернути до колишнього і кращого стану згадані наші маєтки, що були дощенту зруйновані, за повноваженнями своєї посади записав право на третину доходів від нашого водяного млина (розташованого у тих самих маєтках Скала на річці Збруч і повністю знищеного ворогами) видатному Мартину, мельникові з нашого міста Кам'янця, нашому вірному і любленому, та його законним нащадкам. Він [Мартин] за нашою королівською владою мав право на суму у двадцять кіп [марок] грошей лічби та монети, що ходить у нашому Королівстві, замість витрат і праці, які він доклав для відновлення та відбудови згаданого млина.

Ми ж, бажаючи подбати про їхнє відшкодування та прагнучи винагородити згаданого Мартина за всю працю та витрати, які він здійснив для відбудови згаданого Скальського млина, а також з нашої особливої королівської ласки та прихильності, вирішили надати цей наш привілей на згаданий млин міста Скала та на третину доходів від нього згаданому Мартину та його наступникам-мельникам. Решту дві частини доходів від цього млина ми залишаємо для нашого Королівського столу. Ці дві частини Мартин та його нащадки будуть зобов’язані сплачувати нам і нашим наступникам.

Ми вирішили записати та призначити згаданому мельникові та його законним нащадкам суму у двадцять кіп [марок] грошей як вираз його витрат на цей млин, що будуть виплачуватися з третини доходу, згідно з попередньою згодою згаданого Станіслава, яку ми також підтверджуємо цим листом. Отже, згаданий Мартин та його законні нащадки мають право тримати цей Скальський млин, володіти ним, користатися доходами, мирно та спокійно посідати, а також за нашою згодою продавати, обмінювати, відступати або іншим чином розпоряджатися на свій розсуд.

Ми також надаємо Мартину та іншим скальським мельникам право молоти збіжжя всіх наших підданих, звідки б вони не прийшли, будь-якого зерна: пшениці, жита, ячменю, солоду та іншого подібного. Також встановлюємо прерогативу, що на шкоду цьому млину жодні інші подібні млини на тій самій річці Збруч на відстані однієї милі в бік згаданого міста Скала не можуть бути зведені.

Для відбудови греблі млина у разі потреби мельник і його наступники матимуть право в наших лісах рубати дуби та брати матеріали для ремонту. Проте за залізо, жорна та інші необхідні знаряддя мельник повинен платити власним коштом. Також мельник зобов'язаний самостійно підтримувати греблю цього млина, щоб вона стримувала воду, хіба що напір води буде таким сильним, що він не зможе впоратися самотужки. У такому разі всі наші скальські піддані будуть зобов'язані допомогти у відновленні цієї греблі разом із млином.

А щоб мельникові було легше утримувати цей млин, ми вирішили надати йому та його нащадкам ділянку над згаданою річкою Збруч. За це мельник, коли ми або наші наступники прибудемо до нашого маєтку Скала зі своїм двором, зобов'язаний разом з іншими мельниками лагодити та відновлювати лави, столи та вікна в нашому Скальському замку. Натомість ми дозволяємо мельникові та його наступникам брати гній із замку для своїх потреб.

Цей наш декрет та привілей у всіх своїх пунктах, статтях та умовах повинен мати силу вічної міцності. На свідчення чого до цього листа підвішено нашу печатку.

Дано у Кракові, у вівторок, у самий день Святого Григорія, року Божого 1510, на четвертий рік нашого правління. В присутності тих самих свідків, що вказані вище.

Немає коментарів:

Дописати коментар