Копія:
AGAD, MK 39, s.361-366;
Регеста: MRPS IV №14238: Litterae Othae de Chodecz, palatini Podoliae et Haliciensis capitanei, Iacobi Podphilipski castellani, Stanislai Lanczkorunski de Brzezie, subpincernae Sandomiriensis, capitanei et Petri Hynok de Wnyenye succamerarii Camenecensium, datae in Camyenyecz f. 4 ante Ioannis Baptistae (22 iun.) anno 1513 super libertate Camenecensium excidendi robora in certis silvis confirmantur.
Публікація: АЮЗР 5-1, с.295-299.
Sigismundus, Dei gratia rex Poloniae, magnus dux Lithuaniae etc. Significamus universis et singulis, quorum interest, praesentibus et futuris. Quomodo pro parte civium nostrorum camenecensium exhibitae sunt coram maiestate nostra litterae pergamenteae, transsumptae, subappensis sigillis certorum iudicum commissariorum nostrorum obsignatae, decretum libertatemque cedendorum lignorum et arborum in sylvis introdescriptis in se continentem, simulque supplicatum est nobis, ut easdem litteras approbare, ratificare dignaremur. Quarum quidem litterarum tenor sequitur et est talis:
Otto de Chodecz, palatinus Podoliae et Haliciensis capitaneus, Iacobus Podfilipski, castellanus, Stanislaus Lanckoroński de Brzezie, subpincerna Sandomiriensis, Petrus Hinek de Wnyenye, succamerarius Camenecensis, commissarii iudicesque inter partes inferius scriptas per maiestatem regiam deputati et delegati, significamus tenore praesentium quibus expedit, universis et singulis, quomodo famati consules, cives camenecenses, citati erant ad diem hesternam, qui terminus ad diem hodiernam per dominos commissarios transpositus fuit, ex parte nobilium terrigenarum podoliensium, circum Kamieniec bona habentium, ad praesentiam commissariorum. Cuius citationis tenor talis est:
Otto de Chodecz, palatinus Podoliae, Iacobus Podfilipski, castellanus, Stanislaus Lanckoroński, subpincerna Sandomiriensis et capitaneus, Petrus Hinek de Wnyenye, succamerarius et Paulus Popławski, in absentia succamerarii Camenecensis, commissarii et iudices per serenissimum principem et dominum, dominum Sigismundum, Dei gratia etc. dati et deputati, vobis, famatis: proconsuli, advocato, consulibus et toti communitati civitatis Camenecensis, innotescimus vobis oblatam commissionem serenissimi principis et domini, domini Sigismundi, Dei gratia regis Poloniae, inter nobiles et famatos: Elisabeth, consortem generosi Nicolai Herbort de Felsztyn, tribuni camenecensis; Fiedor de Jazii; Sophiam de Rzepnice, consortem Petri Hinek; Iacobum de Hrabaczow, iudicem camenecensem; Ioannem Karapczewski; Iarossium de Ciołkowce; Adam Świercz de Olchowiec; Michaelem Piasecki de Załucze; Ioannem Ratold, tanquam actores ex una, et vos, tanquam citatos, parte ex altera.
Cuius commissionis tenor talis est: Sigismundus, Dei gratia rex Poloniae, magnus dux etc. Magnifico et generosis: Otto de Chodecz, palatino Podoliae, Iacobo Podfilipski, castellano, Stanislao Lanckoroński de Brzezie, subpincernae Sandomiriensi, et Paulo Popławnicki, notario, in absentia succamerarii eius, camerario Camenecensi, sincere et fideliter nobis dilectis, gratiam regiam.
Magnifici et generosi, sincere et fideliter dilecti! Controversiam in causa inter nobiles et famatos: Elisabeth, consortem generosi Nicolai Herbort de Felsztyn, tribuni camenecensis, Fiedor de Iassii, Sophiam de Rzepnice, uxorem Petri Hinek, Iacobum de Hubaczow, iudicem camenecensem, Ioannem Karapczyiowski, Iarossium de Ciołkowce, Adam Świercz de Olchowiec, Michaelem Piasecki de Załucze, Ioannem Ratolt ab una, et cives camenecenses ab altera — partibus, occasione sylvarum et ususfructus earundem coram praefato Stanislao Lanckoroński, capitaneo, vertentem et ad nos tandem remissam, hac vice, propter defectus probationum necessariarum et fine debito iustitiae terminale volentes, vos, de quorum fidei, integritate et iurisperitia confidimus, in commissarios eius rei deputavimus et assignavimus et assignamus praesentibus, committentes vobis, quatenus, habita inter se mutua intelligentia, pro certo die et tempore competentibus, ad loca talium bonorum et sylvarum descendentes, accersitis ad vestram praesentiam partibus, quarum interest, visisque litteris, et munimentis ipsarum, et probationibus, et documentis sufficientibus desuper receptis, iustitiam eisdem nobilibus cum praedictis civibus omnimodam et indilatam auctoritate nostra, quam vobis praesentibus damus, iuxta decretum nostrum, ministratis et id, quod iustum cognoveritis ad utramque partem, ne utri ipsarum favendo, decernatis, facientes tandem id, quod decreveritis, a partibus firmiter observari, decreto vestro mediante, pro gratia nostra facturi.
Datum Poznaniae, feria quinta a Magna [sexta ante Ramos Palmarum], anno MDXIII. Relatio reverendi in Christo patris, domini Mathiae, episcopi Praemisliensis, regni Poloniae vicecancellarii.
Proinde nos, iudices et commissarii, vobis, civibus, ut praefertur, mandamus, vigore commissionis praesentis, quatenus coram nobis aut iudicio nostro commissoriali feria tertia ante festum sancti Ioannis Baptistae proxima, ad instantiam praefatorum nobilium et famatorum, personaliter compareatis in domo et habitatione domini Matrzyszka, in civitate Camenecensi, ad videndum et audiendum decretum, per suam serenitatem, uti praemissum est, nobis commissum, occasione sylvarum et ususfructus earundem, alioquin nos in praemissis ipsis nobilibus praefatam iustitiam sumus facturi et ulterius processuri, quod iuris erit, vestra contumacia non obstante. Datum ex Kamieniec, feria sexta post festum divi Urbani proxima, anno Domini MDXIII.
Tandem, partibus termino comparentibus, domini consiliarii, exauditis propositionibus et responsis, decreverunt iuramentum, iuxta decretum maiestatis regiae, cuius decreti talis est tenor:
Regia maiestas cum consiliariis suae maiestatis et iudicio regio in causa, quae vertebatur inter nobiles et famatos: Elisabeth, consortem generosi Herbort de Felsztyn, Fiedor de Iasci, Sophiam de Rzepnica, uxorem Petri Hinek, Iacobum de Hubaczów, iudicem camenecensem, Ioannem Karapczeiowski, Iarossium de Ciołkowce, Adam Świercz de Olchowiec, Michaelem Piasecki de Załucze, Ioannem Ratolski, ab una, et cives camenecenses, ab altera — partibus, occasione sylvarum in et super haereditatibus praefatorum nobilium, pro quibus sylvis et usufructu earundem sylvarum iure experiebantur coram generoso Stanislao Lanckoroński, subpincerna Sandomiriensi et capitaneo Camenecensi, per quem demum inter partes remissae erant ad regiam maiestatem, in Cracoviam; et tandem ex Cracovia per regiam maiestatem hic, ad conventionem modernam Piotrcoviensem.
Super sylvas praefati cives camenecenses munimenta reproducebant, parte ab adversa depellenti, quidem praefati cives abusi sunt, nec aliquo modo usum fructum habuerunt, aut possiderunt, petendo ipsis nobilibus decerni pacem in eis sylvis; ita ipsa maiestas decrevit, ut praefati cives coram dominis commissariis, per maiestatem regiam eisdem partibus deputandis, ad discernendum et conspiciendum praedictas iniurias, pro quibus partes discordabant et iure experiebantur, debent facere probationem sufficientem, quod ipsi cives, iuxta praedicta munimenta ipsorum, semper fuerant in usu praedictarum sylvarum, a data praefatorum munimentorum ipsorum civium iuxta decretum commissariorum, quod ibidem dicti cives debent ostendere loca praedicta coram dominis commissariis, quae loca tenere et probare debeant, iuxta ipsorum munimenta, et quibus locis utebantur.
Actum in conventione generali Piotrcoviensi, feria tertia proxima post festum sancti Lucae, anno Domini millesimo quingentesimo duodecimo.
Qui quidem cives decem octo testes, iuxta decretum dominorum commissariorum, statuerunt, ex quibus dicti nobiles elegerunt sex videlicet: Stanislaum aurifabrum, Mathiam Bielecki, Iacobum iuratum, Nikodem Mydlnik, Chaczko Gordaj, advocatum ruthenorum, Iacko Pytyć, qui in locum, per dominos commissarios ad iuramentum faciendum deputatum, iverunt et iuramentum in haec verba praestiterunt, quilibet proprium nomen suum nominando:
«Ego iuro Deo et beatae Mariae virgini et sanctae cruci, quia veraciter iuramus, quia cives camenecenses fuerunt in possessione et usufructu scindendi et secandi, iuxta privilegium ipsorum, earundem omnium sylvarum, quas nominabimus ante dominos commissarios; ita nos Deus adiuvet, beata virgo Maria et sancta crux».
Cives dicti coram praefatis dominis commissariis loca nominaverunt: Zaleski, Baliński, Krzywiecki, Iaski, Błyszczenowski, Suprunkowski, Szczyców magna, Kołybajowski, Humieiecki, Atkorów, Ternawski, Stupiński, Werbecki, Wróblewski, Zasikow, Hawryłowski, Kniejniński, Chodorowski, Łastowski, Kadyiowski, Rzepiński, Oryniński, Strzebna, Pułowski, Ciołkowski, Ryptyński, Domanowski, Fedrowski, Astrowczyński.
Tandem Lewon, ministerialis tonsus [seu] de Kamieniec, veniens ad praesentiam dominorum commissariorum, recognovit: quia dicti cives, supranominati, iuramentum, superius scriptum, sufficienter praestiterunt.
Et domini commissarii, audita recognitione ministerialis, adiudicaverunt praefatis civibus in dictis sylvis liberam perpetuo scindendi lignorum facultatem et robur, decreto dictorum dominorum commissariorum mediante; dicti nobiles pro eisdem debebunt perpetuum silentium habere. Super quod memoriale positum est, quod iudicium recepit. In cuius rei robur sigilla nostra sunt appensa testimonio litterarum.
Datum et actum in Camenecia, feria quarta ante festum sancti Ioannis Baptistae proxima, anno millesimo quingentesimo decimo tertio.
Nos itaque, Sigismundus rex, litteras praeinsertas attendendo esse iustas, salvas et omni suspicione carentes, ipsas: decretum et sententiam, ex gratia nostra ratificandas, approbandas et confirmandas duximus, atque in omnibus clausulis et articulis in toto eorum tenore confirmamus, et approbamus, et ratificamus, decernendo eas et omnia repromissa robur firmum perpetuumque habituras, tenore praesentium mediante. Harum quibus sigillum nostrum praesentibus est subappensum testimonio litterarum.
Datum Cracoviae, feria quinta intra conductum solennis paschae, anno Domini MDXXV, regni nostri anno XIX.
Переклад:
Сигізмунд, Божою милістю король Польщі, великий князь Литовський і т.д. Сповіщаємо усім разом і кожному зокрема, кого це стосується, теперішнім і майбутнім. Що з боку наших кам’янецьких міщан перед нашою величчю було представлено пергаментну грамоту, що є транссумптом [офіційною копією], скріплену підвішеними печатками певних наших суддів-комісарів, яка містить у собі декрет та свободу [право] вирубувати дрова та дерева у нижчеописаних лісах, і водночас нас просили, щоб ми зволили цю саму грамоту схвалити та ратифікувати. Зміст якої є такий:
Отто з Ходча, воєвода Подільський і галицький староста, Якуб Подфіліпський, каштелян, Станіслав Лянцкоронський з Бжезя, підчаший сандомирський, Петро Гинек з Вненя, підкоморій кам'янецький, комісари та судді між сторонами, нижче вписаними, королівською величчю призначені та делеговані, сповіщаємо змістом цього документа тим, кому це належить, усім разом і кожному зокрема, що імениті радники [консули], кам'янецькі міщани, були викликані на вчорашній день — який термін [засідання] панами комісарами був перенесений на сьогоднішній день — з боку шляхетних подільських землевласників, які мають маєтки навколо Кам'янця, до притомності комісарів. Зміст цього виклику є такий:
Отто з Ходча, воєвода Подільський, Яків Подфіліпський, каштелян, Станіслав Лянцкоронський, підчаший сандомирський і староста, Петро Гинек з Вненя, підкоморій, та Павло Поплавський, за відсутності підкоморія кам'янецького, комісари та судді, дані та призначені найсвітлішим володарем і паном, паном Сигізмундом, Божою милістю і т.д., вам, іменитим: бурмістру, війту, радникам та всій громаді міста Кам'янця, доводимо до вашого відома представлену комісію найсвітлішого володаря і пана, пана Сигізмунда, Божою милістю короля Польщі, між шляхетними та іменитими: Єлизаветою, дружиною шляхетнонародженого Миколая Гербурта з Фельштина, кам'янецького хорунжого; Федором з Ясся; Софією з Жепниці, дружиною Петра Гинка; Яковом з Грабачева, кам'янецьким суддею; Яном Карапчевським; Ярошем з Ціолківців; Адамом Свірчем з Вільховця; Михайлом П'ясецьким із Залуччя; Яном Ратольдом, як позивачами з однієї сторони, та вами, як викликаними [відповідачами], з іншої сторони.
Зміст цієї комісії є такий: Сигізмунд, Божою милістю король Польщі, великий князь і т.д. Вельможному та шляхетнонародженим: Отто з Ходча, воєводі Подільському, Якобу Подфіліпському, каштеляну, Станіславу Лянцкоронському з Бжезя, підчашому сандомирському, та Павлу Поплавницькому, нотаріусу, за відсутності його підкоморія, коморнику кам’янецькому, щиро і вірно нам любленим, королівська милість.
Вельможний та шляхетнонароджені, щиро і віддано нам любі! Суперечку у справі між шляхетними та іменитими: Єлизаветою, дружиною шляхетнонародженого Миколая Гербурта з Фельштина, кам'янецького хорунжого, Федором з Ясся, Софією з Жепниці, дружиною Петра Гинка, Яковом з Губачева, кам'янецьким суддею, Яном Карапчийовським, Ярошем з Ціолківців, Адамом Свірчем з Вільховця, Михайлом П'ясецьким із Залуччя, Яном Ратольтом з однієї сторони, та кам'янецькими міщанами з іншої сторони — щодо лісів та користування ними, яка велася перед вищезгаданим Станіславом Лянцкоронським, старостою, і зрештою була передана нам, цього разу через брак необхідних доказів та бажаючи покласти належний край правосуддю, вас, у чиїй вірності, доброчесності та юридичній досвідченості ми впевнені, призначили та визначили як комісарів у цій справі і призначаємо цим документом, доручаючи вам, щоб ви, маючи між собою взаємне порозуміння, у визначений та відповідний день і час, вирушивши до місць розташування таких маєтків та лісів, закликавши до вашої притомності сторони, яких це стосується, і розглянувши їхні листи [грамоти], і докази, і достатні документи, прийняті щодо цього, вчинили повне та невідкладне правосуддя згаданій шляхті з вищевказаними міщанами нашою владою, яку ми вам цим документом даємо, згідно з нашим декретом, і те, що визнаєте справедливим для обох сторін, не потураючи жодній з них, присудили, забезпечуючи зрештою, щоб те, що ви вирішите, твердо дотримувалося сторонами за посередництвом вашого декрету, вчиняючи так заради нашої ласки.
Дано в Познані, у Великий четвер [четвер перед Пальмовою неділею], року 1513. Реляція преподобного у Христі отця, пана Матвія, єпископа Перемишльського, підканцлера Коронного.
Тому ми, судді та комісари, вам, міщанам, як зазначено вище, наказуємо силою цієї комісії, щоб ви перед нами або нашим комісарським судом у найближчий вівторок перед святом святого Яна Хрестителя, за наполяганням вищезгаданої шляхти та іменитих, особисто з'явилися в будинку та житлі пана Матришка в місті Кам'янці, щоб побачити і почути декрет, доручений нам його світлістю, як було сказано вище, з приводу лісів та користування ними, інакше ми у вищезазначеному вчинимо згаданій шляхті вказане правосуддя і продовжимо судовий процес, як належатиме за правом, незважаючи на вашу неявку [упертість]. Дано в Кам'янці, у найближчу п'ятницю після святого Урбана, року Господнього 1513.
Зрештою, коли сторони з'явилися у визначений термін, пани радники, вислухавши пропозиції та відповіді, присудили скласти присягу згідно з декретом королівської величності, зміст якого декрету є такий:
Королівська величність з радниками своєї величності та королівським судом у справі, яка велася між шляхетними та іменитими: Єлизаветою, дружиною шляхетнонародженого Гербурта з Фельштина, Федором з Ясся, Софією з Жепниці, дружиною Петра Гинка, Яковом з Губачева, кам'янецьким суддею, Іоанном Карапчейовським, Ярошем з Ціолківців, Адамом Сверчем з Вільховця, Михайлом П'ясецьким із Залуччя, Яном Ратольдом з однієї сторони, та кам'янецькими міщанами з іншої сторони — з приводу лісів у маєтках та на землях вищезгаданої шляхти, щодо яких лісів та користування ними вони судилися за правом перед шляхетнонародженим Станіславом Лянцкоронським, підчашим сандомирським і старостою кам'янецьким, яким зрештою [справа] між сторонами була відіслана до королівської величності в Краків; і врешті-решт з Кракова королівською величчю сюди, на теперішній сейм Пьотрковський.
Щодо лісів вищезгадані кам'янецькі міщани представили свої документи, тоді як протилежна сторона заперечувала, стверджуючи, що вказані міщани зловживали ними і жодним чином не користувалися та не володіли ними, просячи присудити згаданій шляхті спокій у цих лісах; тому сама величність вирішила, що вказані міщани перед панами комісарами, які будуть призначені королівською величчю для цих сторін, щоб розібратися і оглянути вищезгадані кривди, через які сторони сперечалися і судилися за правом, повинні надати достатні докази того, що вони, міщани, згідно з їхніми вказаними документами, завжди перебували в користуванні згаданими лісами від дати видачі цих документів, відповідно до декрету комісарів, і що там же вказані міщани повинні показати згадані місця перед панами комісарами, якими місцями вони мають володіти і які доводити згідно з їхніми документами, і якими місцями вони користувалися.
Діялося на вальному сеймі в Пйотркуві, у найближчий вівторок після свята святого Луки, року Господнього 1512.
Ці міщани представили 18 свідків згідно з декретом панів комісарів, з яких згадана шляхта обрала шістьох, а саме: Станіслава золотаря, Матвія Белецького, Якова присяжного, Никодима Мидльника, Хацька Гордая — руського війта, Яцька Питича, які на місце, призначене панами комісарами для складання присяги, пішли і склали присягу такими словами, кожен називаючи своє власне ім'я:
«Я присягаю Богу і Блаженній Діві Марії і Святому Хресту, що ми істинно присягаємо, що кам'янецькі міщани були у володінні та користуванні щодо вирубки та різання, згідно з їхнім привілеєм, усіх тих самих лісів, які ми назвемо перед панами комісарами; нехай так нам допоможе Бог, Блаженна Діва Марія і Святий Хрест».
Вказані міщани перед вищезгаданими панами комісарами назвали такі місця: Залісся, Балин, Кривчик, Ясся, Блищанівка, Супрунківці, Великі Шидлівці, Колибаїв, Гуменці, Аткорів [Кадиївці/околиці], Тернава, Ступинці [Маків], Вербка, Врублівці, Засиків, Гаврилівці, Княгинин, Ходорівці, Ластівці, Кадиївці, Репинці, Оринин, Стребну, Пулівці, Ціолківці, Риптинці, Доманів, Федорів, Островчани.
Зрештою Левон, возний, офіційно визнаний у Кам'янці, з'явившись перед панами комісарами, засвідчив: що вказані міщани, вищепойменовані, вищеописану присягу належним чином склали.
І пани комісари, вислухавши свідчення возного, присудили вищезгаданим міщанам у вказаних лісах вільне назавжди право вирубки дров та дуба за посередництвом декрету вказаних панів комісарів; згадана шляхта повинна мати вічне мовчання [припинити позови] щодо цього. Про що було зроблено запис, який суд прийняв. На підтвердження чого наші печатки були підвішені як свідчення цієї грамоти.
Дано і діялося в Кам'янці, у найближчу середу перед святом святого Яна Хрестителя, року 1513.
Тому ми, король Сигізмунд, вважаючи вищевставлену грамоту справедливою, цілісною та такою, що не викликає жодної підозри, визнали за благо декрет і вирок з нашої ласки ратифікувати, схвалити та підтвердити, і підтверджуємо, схвалюємо та ратифікуємо в усіх клаузулах [статтях] та пунктах у всьому їхньому змісті, ухвалюючи, що вони та все підтверджене матимуть міцну та вічну силу за посередництвом цього документа. На свідчення чого до цієї грамоти підвішено нашу печатку.
Дано в Кракові, у четвер в октаву [великодній тиждень] урочистого свята Пасхи, року Господнього 1525, правління нашого року 19.
Немає коментарів:
Дописати коментар